Ο Παναγιώτης Βούρος, αναπληρωτής Προϊστάμενος του Τμήματος Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου για τις Κυκλάδες, βρέθηκε στη Νάξο, όπου συμμετείχε σε συνάντηση με ιδιοκτήτες ελαιοτριβείων, για την αντιμετώπιση του προβλήματος επεξεργασίας των λυμάτων. Ο Παναγιώτης Βούρος μίλησε στη «Ν», για τα περιβαλλοντικά θέματα της Νάξου.
Η διάθεση των αποβλήτων από τα ελαιοτριβεία είναι χρόνιο πρόβλημα και μέχρι σήμερα, τουλάχιστον για τη Νάξο, δεν έχει επιλυθεί. Υπάρχει προοπτική να βρεθεί λύση;
Πρόκειται για ένα θέμα που δεν απασχολεί μόνο τη Νάξο, αλλά πολλές περιοχές. Άμεσα θα πρέπει να επιλυθεί το πρόβλημα της διαχείρισης των αποβλήτων όχι μόνο των ελαιοτριβείων, αλλά και των υπολοίπων δραστηριοτήτων, όπως τα τυροκομεία, που έχουν υψηλό φορτίο οργανικών αποβλήτων. Με τη βοήθεια του Δήμου μπορεί να βρεθεί ένας χώρος, όπου θα γίνεται κοινή διαχείριση των αποβλήτων, μειώνοντας το κόστος για τις επιχειρήσεις. Με αυτόν τον τρόπο έχει επιλυθεί το πρόβλημα στην Πάρο. Αλλιώς θα πρέπει τα ελαιοτριβεία μεμονωμένα να λύσουν το πρόβλημά τους.
Ποιες οι επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης διάθεσης των λυμάτων;
Τα φορτία από τα λύματα προκαλούν προβλήματα στο περιβάλλον, στους χείμαρρους και στη θάλασσα. Οι φαινόλες που εντοπίζονται είναι τοξικές, που σημαίνει ότι αν πέσουν σε δέντρα, αυτά θα «καούν»… Παλαιότερα είχε παρουσιαστεί πρόβλημα στα πηγάδια και είχαν μολυνθεί τα νερά… Επίσης, αν ρίξεις στο ΒΙΟΚΑ απόβλητο ανεπεξέργαστο, προκαλείς ζημιά και αυτό κοστίζει. Συνεπώς, οι επιπτώσεις δεν είναι μόνο περιβαλλοντικές, αλλά και οικονομικές, καθώς το έμμεσο αυτό κόστος πληρώνεται από το Δήμο και επιβαρύνει το δημότη. Η οικονομική αποτίμηση είναι υψηλή. Επίσης, αν γίνει κάποια καταγγελία, κανείς δεν μπορεί να διασφαλίζει ότι θα δοθούν οι επιδοτήσεις λαδιού στους παραγωγούς.
Δίνονται, δηλαδή, άδειες λειτουργίας, χωρίς να πληρούνται οι προϋποθέσεις και μάλιστα με κίνδυνο οι παραγωγοί να χάσουν την επιδότησή τους;
Πέρυσι πολλοί παραγωγοί, που έπρεπε να πάρουν επιδότηση στη Μυτιλήνη, δεν πήραν, γιατί ελαιοτριβείο δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις. Κατά συνέπεια υπάρχει κίνδυνος να εμπλακεί το κομμάτι της επιδότησης με τη διαχείριση των αποβλήτων.
Κάθε ελαιοτριβείο πρέπει έχει εγκεκριμένο σύστημα επεξεργασίας υγρών αποβλήτων, έγκριση περιβαλλοντικών όρων και άδεια λειτουργίας. Όσοι δεν έχουν προϋποθέσεις, πρέπει να βρουν λύση.
Για πολλά χρόνια ακόμα και σήμερα, ακόμα και όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις, με πολιτική κάλυψη και υπό την πίεση των παραγωγών δινόταν η δυνατότητα να πάρουν παράταση. Χρόνια ακολουθείται η ίδια τακτική. Όταν σταματάει η ελαιοπαραγωγική περίοδος κάνουμε συστάσεις, όμως πάλι στην έναρξη της περιόδου φτάνουμε στα ίδια. Με αυτές τις πρακτικές οδηγούμαστε σε αυτήν την κατάσταση ως χώρα.
Μιλάμε δηλαδή για πολιτικές παρεμβάσεις στο έργο των υπηρεσιών;
Οι υπηρεσίες κινούνται με βάση το νομοθετικό πλαίσιο. Στα περιβαλλοντικά δεν είχαμε νέες αδειοδοτήσεις χωρίς να υπάρχουν προϋποθέσεις ή τουλάχιστον δεν έγινε με δόλο ή με πολιτική παρέμβαση. Αντίθετα, κάποιες φορές έχουμε μείωση προστίμων, η οποία γίνεται στη λογική της συμμόρφωσης. Θα έπρεπε να υπάρχει μεγαλύτερη πίεση σε πολιτικό επίπεδο για τη συμμόρφωση των παραβατών. Από τις υπηρεσίες υπάρχει. Με την πίεση των παραγωγών πάντα δίνονταν παρατάσεις χρόνου…
Ενέργειες προς την κατεύθυνση της ενημέρωσης των επιχειρηματιών αυτών έχουν γίνει;
Χρόνια οι υπηρεσίες έλεγαν κάποια πράγματα και κάθε χρόνο γυρνούσαμε στα ίδια. Αν τυχόν δεν εισακουγόμαστε, τότε τα πρόστιμα θα συνεχιστούν και θα είναι μεγαλύτερα. Σημασία όμως έχει να συνεχίσουμε με άλλη λογική. Όταν βάζεις μπροστά τον παραγωγό, είναι ένας έμμεσος εκβιασμός. Πρέπει να καταλάβουμε ότι η περιβαλλοντική παράβαση έχει σχέση με τη δημόσια υγεία. Αν πολιτικά δόθηκαν κάποιες άδειες, αυτό δεν εξαιρεί τις επιπτώσεις. Το μπάζωμα για παράδειγμα της αλυκής είναι μια υποβάθμιση, τα χαρακτηριστικά της οποίας συνδέονται με τη χλωρίδα και πανίδα της περιοχής.
Ποια θεωρείτε ως τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά και συνηθισμένα θέματα της Νάξου;
Η λατομική δραστηριότητα είναι μια παρέμβαση μη αντιστρεπτή και φυσικά αυτό που παρατηρείται συχνά είναι οι παράνομες διανοίξεις δρόμων και οι εκχερσώσεις σε περιοχές που είναι οικότοποι προστασίας, όπως στα δάση κέδρων και οι αμμοθίνες. Όλα αυτά συνδέονται και με πολεοδομικές παραβάσεις. Οι υγρότοποι είναι δεξαμενές αποθήκευσης και προστασίας της περιοχής από την υφαλμύρωση. Αν καταστραφούν, τότε προφανώς θα υπάρχει πολύ σημαντική επίπτωση στον υδροφόρο ορίζοντα από υφαλμύρωση. Οι επεμβάσεις στο περιβάλλον, είτε προέρχονται από λατομικές δραστηριότητες είτε από την ανάγκη για δόμηση, επιδρούν σε πόρους που είναι περιουσία του νησιού. Είναι ελκυστικοί πόροι πολύ απαραίτητοι, άρα δεν είναι άτοπο να λέμε ότι πρέπει να τους προστατέψουμε. Είμαστε μέρος του περιβάλλοντος, δεν είμαστε οι επικυρίαρχοι για να συμπεριφερόμαστε έτσι.
Και καταλήγουμε στα πρόστιμα, τα οποία επιβάλλονται για τις περιβαλλοντικές παραβάσεις.
Το βασικό στην περιβαλλοντική επιστήμη είναι η πρόληψη. Προτιμώ να λειτουργούμε προληπτικά, παρά να τρέχουμε στα δικαστήρια και να βάζουμε πρόστιμα. Είναι δύσκολες εποχές και δεν είναι ό,τι καλύτερο αυτή η τακτική, για υποθέσεις που θα έπρεπε να έχουν επιλυθεί από την κοινωνία. Για παραβάσεις σε προστατευόμενους οικοτόπους θα πρέπει να μπαίνουν υψηλότερα πρόστιμα, ώστε να είναι αποτρεπτική η παρέμβαση, που τις περισσότερες φορές είναι μη αναστρέψιμη. Τα πρόστιμα κυμαίνονται αναλόγως την επέμβαση που έχει γίνει στο περιβάλλον και την αντιστρεψιμότητα της επίπτωσης. Αν η παράβαση συνεχίζεται, το πρόστιμο αυξάνεται. Βέβαια πολλές φορές τα πρόστιμα δεν εισπράττονται ή να είναι λιγότερα από το ύψος αυτών που έχουν επιβληθεί.
Έχουν περιβαλλοντική συνείδηση οι Ναξιώτες;
Οι Ναξιώτες είναι προστατευτικοί για την περιουσία τους. Ωστόσο, σε περιοχές που τις θεωρούν δημόσιες, μπορεί να κάνουν παρεμβάσεις. Σε πολλές περιπτώσεις δεν καταλαβαίνουν ότι και τα δημόσια αγαθά του νησιού είναι και αυτά περιουσία τους. Πάντως, κάθε νησί έχει δική του κουλτούρα. Τα μικρά νησιά είναι πιο κοντά σε μια νοοτροπία αειφόρο. Η Νάξος έχει μια αυτάρκεια που θα μπορούσε να την εκμεταλλευτεί.
Όσο για τις ανεμογεννήτριες, εισηγηθήκατε κατά της περιβαλλοντικής μελέτης εγκατάστασης των δύο αιολικών πάρκων στη Νάξο.
Πρέπει να διευκρινίσουμε ότι δεν είμαστε κατά των ΑΠΕ, όμως τις περισσότερες φορές τα συνοδά έργα είναι αυτά που δημιουργούν τα μεγαλύτερα προβλήματα.
.
Και φτάνουμε στην υπόθεση των αστικών απορριμμάτων. Ποια τακτική θα πρέπει να ακολουθηθεί στην προκειμένη περίπτωση;
Η κατάσταση του ΧΑΔΑ στη Νάξο δεν τιμάει κανέναν. Απ’ τη μια έχουμε τα πρόστιμα, πολύ σοβαρότερο όμως είναι το ενδεχόμενο ενός ατυχήματος. Θα πρέπει λοιπόν να δούμε την πρακτική πλευρά του θέματος. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να προχωρήσει η κατασκευή του ΧΥΤΑ και να επικεντρωθεί το ενδιαφέρον στη σωστή λειτουργία του. Ο Δήμος παράλληλα θα πρέπει να δώσει κίνητρα στην περιοχή υποδοχής του ΧΥΤΑ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου